Agregat skraplający zimą — urządzenia chłodnicze przy mrozie

Zimne powietrze może ułatwiać oddawanie ciepła przez skraplacz, ale agregat ustawiony na zewnątrz musi być przystosowany do pracy w niskich temperaturach. Bez odpowiedniej regulacji mróz może zakłócić zasilanie parownika, rozruch sprężarki lub odprowadzanie wody. Dlatego przed zimą warto sprawdzić cały układ, a nie tylko temperaturę w komorze. Październik to dobry moment na taki przegląd w gastronomii i handlu.

Kiedy mróz utrudnia pracę układu chłodniczego

Układ chłodniczy oddaje ciepło przez skraplacz. Przy niższej temperaturze powietrza możliwe jest obniżenie temperatury i ciśnienia skraplania, co w dopuszczalnym zakresie może ograniczyć zużycie energii. Nie oznacza to jednak, że ciśnienie można obniżać dowolnie. Granice wynikają z konstrukcji układu, zastosowanego czynnika i wymagań jego elementów.

Jeżeli regulacja nie utrzymuje wymaganych warunków, różnica ciśnień na elemencie rozprężnym może być zbyt mała, aby dostarczyć parownikowi odpowiednią ilość czynnika. Wtedy wydajność chłodzenia spada i komora może nie osiągać nastawy, mimo pracy sprężarki i wentylatorów. Nie jest to nieunikniony skutek każdego mrozu, lecz możliwy problem układu pracującego poza przewidzianymi warunkami. Rolę elementu rozprężnego opisaliśmy we wpisie Zawór rozprężny — rola w układzie chłodniczym.

Podobne objawy mogą towarzyszyć nieszczelności, zabrudzeniu wymiennika lub problemom z przepływem powietrza. Sama temperatura w komorze nie rozstrzyga przyczyny. Potrzebne są pomiary parametrów pracy i odniesienie ich do dokumentacji urządzenia.

Regulacja ciśnienia skraplania

Rozwiązania do pracy całorocznej dobiera się do zakresu temperatur zewnętrznych i konstrukcji instalacji. W praktyce spotykamy kilka wariantów:

• Regulacja obrotów wentylatorów skraplacza — ogranicza przepływ powietrza, gdy układ nie potrzebuje pełnej wydajności skraplacza. Silnik i regulator muszą być do tego przystosowane.
• Sterowanie na podstawie ciśnienia — presostat może załączać i wyłączać wentylator, a przetwornik ciśnienia współpracować z regulatorem prędkości. To różne sposoby sterowania; zwykły presostat nie reguluje płynnie obrotów.
• Zawory regulacji ciśnienia skraplania i ciśnienia w zbiorniku — stosuje się je zgodnie z projektem układu i zaleceniami producenta, gdy wymaga tego praca przy niskiej temperaturze otoczenia.
• Lokalizacja i osłony przed wiatrem — mogą ograniczyć niekorzystny wpływ pogody, ale nie zastępują prawidłowej automatyki. Nie wolno zasłaniać wymiennika ani wymaganych przestrzeni przepływu i obsługi.

Przed zimą trzeba więc sprawdzić nie tylko obecność tych elementów, lecz także ich działanie oraz dopuszczalną temperaturę otoczenia. Urządzenie dobrane do innych warunków może wymagać modernizacji. Nie należy zastępować jej przypadkowym osłanianiem skraplacza ani samodzielną zmianą nastaw zabezpieczeń.

Rozruch po postoju i sprawa oleju

Druga grupa zimowych problemów dotyczy sprężarki. Gdy urządzenie stoi wychłodzone przez dłuższy czas, czynnik chłodniczy ma skłonność do gromadzenia się w najzimniejszym miejscu układu, a bywa nim właśnie sprężarka. Przy rozruchu mieszanina oleju i czynnika zachowuje się inaczej niż sam olej i smarowanie może być przez chwilę niewystarczające.

W wielu agregatach grzałka karteru ogranicza migrację czynnika do sprężarki podczas postoju. Jej uszkodzenie może pozostać niezauważone, a przy rozruchu zwiększać ryzyko problemów ze smarowaniem. Serwis sprawdza jej obecność, stan i sterowanie zgodnie z konstrukcją urządzenia. Odcinanie zasilania całego agregatu może wyłączać również grzałkę.

To ważne także przy ponownym uruchamianiu lokalu sezonowego. Po długim postoju należy skontrolować układ i zachować wymagany przez producenta czas wstępnego podgrzewania sprężarki, jeżeli dotyczy danego modelu. Nie ma jednej liczby godzin odpowiedniej dla wszystkich agregatów.

Śnieg, lód i oszronienie

Skraplacz zasypany śniegiem lub oblodzony ma utrudniony przepływ powietrza i oddawanie ciepła. W efekcie ciśnienie skraplania może wzrosnąć, mimo zimna na zewnątrz. Problem może nasilać się pod krawędzią dachu, z której zsuwa się śnieg. Usuwanie przeszkód nie może prowadzić do uszkodzenia lamel ani kontaktu z pracującym wentylatorem.

W komorach mroźniczych osobnym tematem jest odszranianie parownika. Jego częstotliwość i czas zależą między innymi od ilości wilgoci wnoszonej z powietrzem i towarem, otwierania drzwi oraz sposobu sterowania. Nie ma zasady, że zimą trzeba odszraniać częściej niż latem. Sprawdzamy skuteczność cyklu, czujniki i odpływ wody, a nastawy zmieniamy na podstawie rzeczywistych warunków.

Zamarza też odpływ skroplin. Woda z odszraniania musi mieć drogę ucieczki, a jeżeli przewód biegnie przez strefę mrozu bez ogrzewania i bez spadku, lód zamyka go od środka. Wtedy woda wraca do komory albo wylewa się na posadzkę. Więcej typowych przyczyn zebraliśmy we wpisie Komora chłodnicza nie trzyma temperatury.

Po czym poznać, że to problem zimowy

Na związek problemu z warunkami zewnętrznymi mogą wskazywać między innymi:

• komora dochodzi do temperatury latem, a zimą zatrzymuje się kilka stopni wyżej,
• urządzenie pracuje niemal bez przerwy przy niskiej temperaturze zewnętrznej,
• problem pojawia się w nocy i znika w ciągu dnia, gdy się ociepla,
• szron na parowniku narasta szybciej niż w poprzednich miesiącach,
• woda pod urządzeniem albo w komorze po cyklu odszraniania,
• głośniejsza praca sprężarki zaraz po załączeniu.

Żaden z tych objawów nie przesądza sam z siebie o przyczynie. Wszystkie natomiast są dobrym powodem, żeby nie czekać z diagnostyką do momentu, w którym trzeba będzie ratować towar.

Co sprawdzić przed zimą

Przegląd przedzimowy uwzględnia warunki, w których agregat będzie pracował. Zakres dobieramy do urządzenia: może obejmować czyszczenie skraplacza i parownika, kontrolę odpływu wody, sprawdzenie odszraniania, regulacji ciśnienia skraplania, izolacji, uszczelnień, zasilania i grzałki karteru. Prace przy układzie chłodniczym, instalacji elektrycznej i zabezpieczeniach należy zlecić odpowiednio wykwalifikowanemu serwisowi.

Osobno sprawdzamy dokumentację urządzenia. Uporządkowana historia przeglądów i napraw znacznie ułatwia ocenę, czy problem jest nowy, czy wraca co roku o tej samej porze. Jak często planować przeglądy w zależności od typu obiektu, opisaliśmy we wpisie Jak często serwisować komorę chłodniczą.

Serwis chłodnictwa przed sezonem zimowym

Obsługujemy komory chłodnicze i mroźnicze, witryny, lady, szafy i stoły chłodnicze, kostkarki oraz agregaty we Wrocławiu i okolicach. Termin prac uzgadniamy tak, aby ograniczyć zakłócenia w działalności lokalu. Przy awariach staramy się dojechać tego samego dnia w godzinach pracy; dostępność potwierdzamy przy zgłoszeniu.

Zadzwoń: +48 729 624 161 — pracujemy od poniedziałku do piątku 8–18 i w soboty 9–15. Pełny zakres znajdziesz na stronie Chłodnictwo, a jeśli interesuje Cię stała obsługa z zaplanowanymi przeglądami zamiast rozliczania pojedynczych wizyt, sprawdź kalkulator abonamentu. Zgłoszenie możesz też zostawić przez formularz kontaktowy.