Jaki system chłodniczy wybrać do gastronomii, sklepu i magazynu?

Wybór systemu chłodniczego to decyzja na kilkanaście lat, a jej skutki widać nie tylko w rachunku za prąd. Źle dobrane urządzenie psuje się częściej, trudniej utrzymać w nim stabilną temperaturę, a przy awarii traci się towar. Poniżej opisujemy, co się sprawdza w konkretnych rodzajach obiektów, ile kosztuje utrzymanie takiego układu i o co zapytać, zanim podpiszesz zamówienie.

Trzy pytania, od których warto zacząć

Zanim porównasz konkretne modele, ustal trzy rzeczy. Po pierwsze: jaką temperaturę musisz utrzymać — chłodzenie w okolicach zera to zupełnie inny układ niż mrożenie do minus osiemnastu, z inną sprężarką, innym parownikiem i innym zapotrzebowaniem na energię. Po drugie: jak często będą otwierane drzwi, bo intensywny ruch oznacza stałe dopływy ciepła i wilgoci, na które trzeba przewidzieć zapas mocy. Po trzecie: gdzie stanie jednostka skraplająca i czy da się ją umieścić poza pomieszczeniem roboczym — od tego zależy hałas, temperatura w kuchni i późniejszy dostęp serwisu.

Do tego dochodzi czwarte pytanie, o którym łatwo zapomnieć na etapie inwestycji: co się stanie, jeśli urządzenie stanie w piątek po południu. Odpowiedź na nie determinuje, czy warto dopłacić do redundancji i czy potrzebujesz stałej umowy serwisowej.

Gastronomia — komory, szafy i stoły chłodnicze

W restauracji czy barze najczęściej sprawdza się połączenie niewielkiej komory chłodniczej na zapasy z szafami i stołami chłodniczymi na stanowiskach. Komora daje pojemność i stabilną temperaturę, a urządzenia podblatowe skracają drogę kucharza do produktu i ograniczają liczbę otwarć komory w szczycie serwisu.

Na co zwrócić uwagę: kuchnia jest gorąca i tłusta, więc skraplacze zabrudzają się dużo szybciej niż w innych obiektach. Urządzenie z łatwo dostępnym skraplaczem będzie tańsze w utrzymaniu przez cały okres eksploatacji — a różnica potrafi być większa niż różnica w cenie zakupu. Warto też z góry przewidzieć miejsce na osobną szafę mroźniczą; dostawianie jej po roku zwykle kończy się kompromisami w rozstawieniu i wentylacji.

Osobna kwestia to dokumentacja HACCP. Urządzenia z rejestracją temperatury albo choćby z wyjściem alarmowym na telefon oszczędzają czasu przy kontroli i pozwalają zareagować na awarię, zanim towar się zepsuje.

Sklep spożywczy — witryny, lady i regały

Tu liczy się ekspozycja, więc urządzenia muszą jednocześnie chłodzić i dobrze prezentować towar. Podstawowe rozstrzygnięcie to regały otwarte kontra zamknięte. Otwarte ułatwiają klientowi sięgnięcie po produkt, ale zużywają wyraźnie więcej energii i są wrażliwe na przeciągi oraz na strumień powietrza z klimatyzacji sali sprzedaży. Zamknięte, z drzwiami szklanymi, kosztują więcej na starcie i zwracają się na rachunkach.

Przy większej liczbie urządzeń warto rozważyć układ z jednym agregatem centralnym zamiast kilkunastu osobnych. Serwis jest prostszy, hałas na sali sprzedaży niższy, a ciepło odpadowe można wykorzystać do ogrzewania zaplecza lub przygotowania ciepłej wody. Wadą jest większa wrażliwość na jedną awarię — dlatego przy centralnym agregacie tym bardziej opłaca się stała opieka serwisowa.

Magazyn — komory na wymiar i agregaty

W magazynie decyduje pojemność i ciągłość pracy. Komory buduje się z paneli warstwowych praktycznie w dowolnym rozmiarze, a kluczowe stają się rzeczy, o których łatwo zapomnieć na etapie wyceny: kurtyny lub śluzy przy bramach, prawidłowe odprowadzenie skroplin, ogrzewanie posadzki w komorach mroźniczych i przemyślany układ regałów, który nie zablokuje obiegu powietrza.

Przy pracy ciągłej rozważ redundancję — dwa mniejsze agregaty zamiast jednego dużego. Kosztują więcej, ale awaria jednego nie oznacza postoju całego magazynu, a przy niższym obciążeniu można pracować jednym urządzeniem, co obniża zużycie energii. To rozwiązanie standardowe wszędzie tam, gdzie wartość składowanego towaru przekracza koszt drugiego agregatu.

Monoblok czy split

Monoblok to gotowy zestaw montowany w ścianie komory — szybszy montaż, niższy koszt, mniej miejsc, w których może pojawić się nieszczelność. Sprawdza się w mniejszych komorach i tam, gdzie nie ma dobrej trasy dla instalacji chłodniczej.

Układ split, z jednostką skraplającą wyniesioną na zewnątrz, jest droższy i wymaga wykonania instalacji chłodniczej, ale daje ciszę w pomieszczeniu, wyprowadza ciepło poza budynek i lepiej skaluje się przy większych mocach. W praktyce w małej gastronomii najczęściej wygrywa monoblok, w sklepie i magazynie — split.

Obowiązki wynikające z przepisów F-gazowych

Urządzenia napełnione czynnikiem chłodniczym powyżej określonej ilości podlegają obowiązkowym kontrolom szczelności, wpisom do Centralnego Rejestru Operatorów i prowadzeniu karty urządzenia. Obowiązek spoczywa na operatorze, czyli zwykle na właścicielu lokalu — nie na dostawcy sprzętu. To argument za tym, żeby już na etapie zakupu wiedzieć, ile czynnika ma układ i jaki jest jego współczynnik GWP, bo od tego zależy częstotliwość kontroli. Prace przy takich urządzeniach może wykonywać wyłącznie firma z odpowiednim certyfikatem.

Ile to kosztuje w utrzymaniu

Cena urządzenia to zwykle mniejsza część rachunku. Realny koszt tworzą zużycie energii, przeglądy, kontrole szczelności oraz naprawy. Dlatego przy porównywaniu ofert pytaj nie tylko o cenę zakupu, ale też o:

• pobór mocy i klasę energetyczną przy Twoim trybie pracy, a nie w warunkach katalogowych,
• rodzaj i ilość czynnika chłodniczego — czy nie jest to czynnik wycofywany,
• dostępność części zamiennych i czas oczekiwania na nie,
• możliwość serwisowania bez demontażu zabudowy,
• warunki gwarancji i to, czy wymaga ona przeglądów u autoryzowanego serwisu.

Najczęstsze błędy przy doborze

Trzy, które widzimy najczęściej. Pierwszy: dobór mocy „na styk”, bez zapasu na intensywne otwieranie drzwi i na letnie upały — urządzenie pracuje wtedy bez przerwy i zużywa się szybciej. Drugi: jednostka skraplająca wciśnięta w ciasną wnękę bez wentylacji, co skraca żywotność sprzętu i utrudnia każdą naprawę. Trzeci: pominięcie prądu i wentylacji pomieszczenia technicznego w projekcie, przez co koszt „doprowadzenia mediów” pojawia się dopiero na końcu inwestycji.

Serwis wliczony z góry zamiast rachunków po awarii

Najdroższe usterki to te, które narastają miesiącami — zabrudzony skraplacz, powolny ubytek czynnika, zużyta uszczelka. Regularny przegląd wyłapuje je, zanim zamienią się w przestój. Stały koszt obsługi łatwo zaplanować abonamentem serwisowym w modelu 2+2: dwa przeglądy i dwa wezwania w roku. Zakres pakietów porównasz w kalkulatorze abonamentu, a co robi technik podczas przeglądu opisaliśmy we wpisie Jak często serwisować komorę chłodniczą. Jeśli urządzenie już sprawia problemy, pomocny będzie wpis Komora chłodnicza nie trzyma temperatury.

Najczęstsze pytania

Ile trwa wykonanie komory chłodniczej na wymiar?

Zależy od dostępności paneli i agregatu oraz od gotowości pomieszczenia. Sam montaż komory średniej wielkości to zwykle kwestia kilku dni roboczych; więcej czasu zajmuje zamówienie elementów i przygotowanie zasilania. Dlatego termin ustalamy po oględzinach.

Czy można rozbudować istniejący układ o kolejne urządzenia?

Często tak, ale decyduje zapas mocy agregatu i średnice istniejącej instalacji. Rozbudowa układu pracującego już na granicy możliwości kończy się tym, że wszystkie urządzenia chłodzą gorzej. To pierwsza rzecz, którą sprawdzamy przed wyceną rozbudowy.

Czy wystarczy jedna komora dla chłodzenia i mrożenia?

Nie. To dwa różne zakresy temperatur i dwa różne układy. Rozwiązaniem bywa komora dwukomorowa z osobnymi parownikami, ale nadal są to dwa niezależne obiegi — nie da się tego obsłużyć jednym urządzeniem przełączanym na życzenie.

Pomożemy dobrać system pod Twój obiekt

Projektujemy, montujemy i serwisujemy instalacje chłodnicze dla gastronomii, handlu i magazynów we Wrocławiu i okolicach. Doradzamy pod konkretne pomieszczenie i sposób pracy, a nie pod katalog. Zadzwoń: +48 729 624 161 — pracujemy od poniedziałku do piątku 8–18 i w soboty 9–15. Pełny zakres usług znajdziesz na stronie Chłodnictwo, a przykłady wykonanych instalacji w Realizacjach.